İlimiz ve çevresinde giyim kuşam normalde Orta Anadolu giyim kuşam özellikleri gösterir. 10–15 seneye kadar yaşlılarda ve gençlerde giyim kuşamda büyük fark yokken bu gün bu fark daha belirgin durumdadır. Yaşlı kadın ve erkekler daha çok örf ve adetlerine bağlı, atalarından gördükleri kılık kıyafetleri muhafaza etmektedirler. Gençler ise Avrupai bir yaşantı içerisindedir. Bilhassa ilimiz dâhilinde Avrupa’da çalışan İşçilerimizin çokluğu bu durumu etkilemektedir.

İl dâhilindeki köyler arasında giyim ve kuşamda ufak tefek farklar olmasına rağmen genelde büyük özellikleri birbirine uymaktadır. Yaşlı kadınlar başlarına fes giyer, başlarını örter, bellerine ipekten dokunmuş kırmızı renkli kuşak kuşanır, Şayak denen kumaştan bolca dikilmiş şalvar giyerler. Orta yaştaki kadınlar kirlik tutar, entari giyerler. İhtiyar kadınlar penez denen gümüş para dizilmiş olan fes takar ve zıbın giyerler. Bütün bunların yanında, ilimiz ve çevresinde kadınların büyük çoğunluğunun giydikleri giysiler şalvardır. Şalvarın üstüne poşu denen büyükçe bir örtü örterler. Normalde günlük yaşantılarında başlarına yaşmak denen, kenarı işlemeli başörtü veya beyaz çember örterler. Takı olarak kadınlar altın bilezik, kolye, küpe ve sarı lira takarlar.

Erkeklerde ise; ihtiyarlar ve gençler arasında fark vardır. Yaşlılar bellerine kuşak bağlar, şalvar denen bol pantolon giyerler, başlarına genelde takke giyerler. Yaşlıların giydiği pantolonlar, elde dokuma yünden yapılmış şalvar veya şayak denen giysilerdir. Kışın giydikleri arasında yünden dokunmuş yün çoraplar vardır.

Gençler ise normal giysilerden ceket pantolon ile bazı yörelerde eskiden potin - çarık denen bir tür ayakkabı giyerken şimdi artık normal ayakkabı giyilmektedir.

Kadınlar bazı bölgelerde üç etek denen bir tür giysi giyerler. Bazı yörelerde manto - pardesü yerine peşli zıbın giyer, şal örtü örterler ve uzun göynek giyerler. İl genelinde 40 yaşın üzerindeki erkekler kaput bezinden dikilmiş uzun göynek ve uzun don giymekteyken yeni yetişen gen gerek ilimiz dâhilinde Avrupalı işçilerin çok olması ve gerekse halkımızın modern yaşantıya uyma çabaları bilhassa şehir merkezinde günün modasına uygun giyinmeye doğru gitmektedir.

Kadınlarımız özel günlerinde, düğünlerde, bayramlarda, hacı karşılama merasimlerinde “çakma” denen üzeri sırma işlemeli giysiler giyerler. Sudurağı kasabasında kadınlar eşarpların üzerine beyaz bir çember bağlarlar ki bu da evliliklerinin işareti, belirtisidir. Boyalı köyünde kadınlar bellerine kuşak bağlarlar, eskiden ayaklarına ayakkabı olarak giydikleri çarık şimdi ortadan kalkmıştır.
Sarıveliler ilçemizde yaşlı kadınlar üç etek, fes ve entari giyerler ve çenelik takarlar. Bazı yörelerde çarşaf denilen kuşak kuşanılır. Ermenek Üzümlü köyünde kadınlar başlarını ve yüzlerini örtmek için “Mahrama” denen bir örtü örterler.

İlimiz dâhilindeki en farklı giyim kuşam merkeze bağlı Taşkale kasabası kadınlarının giyim ve kuşam şeklidir. Kendilerine mahsus özel bir şalvar giyerler ki; siyah kumaştan yapılmaktadır. Başlarına fes takarlar. Fesin çevresi madeni paralarla süslenmiştir. Fesin üstüne ayrı bir örtü örterler, bu tür giysi nerede görülürse hemen Taşkale kasabasının giyim şekli olduğu belli olur. Ancak bu kıyafet bu gün sadece yaşlılara mahsustur. Yeni yetişen gençlik bu giysilerini yavaş yavaş terk etmektedir.

Yöresel kıyafetlerimizden birkaç örnek

TAŞKALE KASABASI YÖRESEL KIYAFETİ
ERKEK KIYAFETİ
Bu kıyafetin bütün özelliği belde bağlanan dokuma peştamal renk ve desen tamamen eski tarihi işlemelerimizden örnek alarak kalınca dokuma kumaştan oluşur ve kumaş resimde görüldüğü gibi perçemli bağlanır.

Üzerine siyah zemin ve renkli su taşları ile süslenmiş yakasız cepken giyilir.

İç gömleği iki adet olup kırmızı olanının yakasına nakış işlenip dışına giydiği gömlek yöresel kıyafetlerine has özel dokumadan çizgili gömlek giyerler.

 

TAŞKALE KASABASI YÖRESEL KIYAFETLERİ
KADIN KIYAFETİ

Taşkale kasabası diğer köylerimizin yöresel giyisilerinden apayrı bir özellik taşıyan kasabalarımızdandır. Gelin kıyafetlerinde canlı renklerden kaçınılmıştır. Gelinin giydiği kırmızı kutku kumaştan yapılan üç etek, üzeri renkli kordon ipliklerden oluşan siyah işlemeli bir yelek içine önü açık beyaz gömlek, beline dokuma kumaş önüne önlük "siyah ve düz bir kumaştır" aynı kumaştan başına uzunca örtü atılır.

Gelin saçı siyah korlonlarla örtülür ve püsküller bırakılır. Başına taktığı fese takı takılmaz yöresel çemberler bağlanarak fes şekillendirilir.

Siyah şalvar pantolonla kıyafeti tamamlarlar.

Taşkale köyünde genç kızlar evlenmeden önce başları açık gezerler ve saçlarını Pelik (Çok parçalı örgü) örerler. Bir genç kızın başında ne kadar çok pelik olursa o kadar değerli sayılır.
Kadınlar bol siyah yünlü kumaştan şalvar, bellerine enli kuşak takarlar. Başlarında oyalı çemberle süslenen fesleri büyük hotuz biçimindedir. Bunların yanında beşibiryerde sallanır. Başörtüleri bellerine sarkar.

BUCAKKIŞLA KÖYÜ YÖRESEL KIYAFETİ
GELİN KIYAFETİ

Karaman yöresinde hemen hemen gelinleri tamamlayan beyaz gömlek (işlemeli) giydirilir. Üzerine zıbın giyer.

Üç etek gelinin giydiği giyisilerin en önemli kısmını kaplar. Bu üç etek kutnu kumaştan yapılır. Rengi kırmızıdır.

Beline kumaş ve peşkir bağlanır. Boynuna (BOĞAZ KISTI) denilen gümüş salmalı gerdanlık takılır.

Başa fes, fesin üzerine kırmızı demurdan, ucu beyaz metal pullarla işli çember örtülür. Kırmızının üzerine yeşil gelin çemberi denilen simlerle işli ince tül gibi bir çember daha bağlanır.

AKÇAALAN KÖYÜ CELİN KIYAFETİNİN BAŞI
GELİN BAŞI

Bu kıyafetin baş kısmı özenle süslenmektedir. En belirgin özelliği renkli tavuk tüylerini takmalarıdır.

Baş hazırlanırken saçların bir kısmının açıkta bırakıldığı fes (GIGA) gümüş peneslerle ve nazarlıklarla süslendiği anlaşılmaktadır.

Fese üç ayrı renkte poşular atılıp bu poşuların kırmızı olanı arkaya dönmez sarı ve yeşil olanı arkada görünür ve gelin başı bu düzenleme ile hazır hale getirilir.

AKÇAALAN KÖYÜ YÖRESEL KIYAFETİ
GELİN KIYAFETİ
Bu kıyafetin özelliği beş tam giyisiden oluşur. Fes, cepken ve kuşak başlıca özelliklerindendir. Cepkene (HABA) denir. Başa takılan üstü boyama tavuk tüyü fese (GIGA) denir. Fesin üzerine tavuk tüyü takılır.

Gelinlik Kumaşın Özellikleri:
Mor çizgili kutlu kumaş mor kadife beyaz işli gömlek işlemeler kanefçe ve canlı renkler kullanılır. Yazmalar üç parça olup sarı, kırmızı ve yeşil yazmalar pullu olur.

BAYIR KÖYÜ YÖRESEL KIYAFETİ
YENGE KIYAFETİ

Köyde gelinin daima yanında bulunan ve düğün bitinceye kadar geline iştirak eden kişiye yenge denir.

Yenge kıyafeti içi beyaz işlemeli gömlek ve kırmızı kadifeden oluşur. Beyaz işlemeli gömleği gösterecek şekilde eteğin önü beline toplanır.

Yengenin fesi, desenli çemberi, kuşağı, beline bağladığı peşgiri, çorabı ve iç gömleği ile yenge olduğunu gösterir. Bu giyisiler yenge kıyafetidir.

İLİSIRA KOYU (YOLLARBAŞI) YÖRESEL KIYAFETİ
GELiN KIYAFETİ

Bütün özelliği üstüne giydiği mor renkli sırmalı carı ve içine kırmızı meydana giydirilir. Beline gümüş işlemeli kıymetli bir kemer takılır. Kemere (PETEN) denir.

Gelin başı diğer yörelerimizden değişik bir şekilde süslenir. Başının üstüne geniş bir bakır tabak bağlanır. Üzerine beyaz çember ve yeşil pullu sifon çember yüzünü örtecek şekilde süslenir.

İLİSIRA DÜĞÜNÜNÜN ÖZELLİKLERİNDEN
YENGE KIYAFETİ

Gelinin yanında bulunan yengeler başını beyaz çemberle çene altında şekilli olarak bağlarlar. Üzerine kenarı süslü renkli tülbent atarlar. Cepkenleri yeşil desenli ipek satenden oluşur. Şalvarı pembe desenli ipek satenden oluşan giyisilerle yenge kıyafetini tamamlarlar.

Yenge : gelini tamamlayan kişidir. Yengesiz gelin olmadığı araştırmalarımızdan anlaşılmıştır.

MESUDİYE KOYU YÖRESEL KIYAFETİ
DAMAT KIYAFETİ TIPLU

Halk oyunları kıyafetini andırmaktadır. Bu kıyafetin aynısı halk oyunlarımızda kullanılmaktadır.

Giyişinin özellikleri:
Fes fesin üzerine beyaz tülbentle dolanır. Çizgili gömlek, şalvar ve cepken siyah renkli olup, bunları beyaz kuşak tamamlar. Beyaz kuşağın iki kenarına yöresel peşkirler takılır, kuşak süslenir.

MESUDİYE KÖYÜ YÖRESEL KIYAFETİ
GELİN KIYAFETİ

Fes, çember sırmalı, peşkir, çakma sim işlemeli siyah şalvar (pantolon) dan oluşur.

Fes kırmızı kumaş üzerine çeşitli takılarla süslenir. Çember türk işi dediğimiz nakışlarla işlidir.

İşleme tamamen sim kırmadır. Başa çemberin özelliğini kabetmeden bağlanır. Çakma üzerine giydiği gelinliktir.
Bu çakma bugün günümüzde "MİLLİ FOLKLOR KIYAFETİ" olarak benimsenmiştir.
Mor ve kırmızı kadife üzerine tamamen simgelerle işli uzun önden açık gelinliktir. Çakmanın etekten görünen kısmını siyah parçaları buzgülü pantolon tamamlar eline peşkir verilir.

AKÇAALAN KÖYÜ
DAMAT KIYAFETİ

Siyah kumaştan elbise, kırmızı kıravat, beyaz gömlek ve fes en belirgin özelliği çeşitli renk ve ipliklerden yapılan püsküllü kordonların yaka ve ceket cebine takılmasıdır.

 

 
   
   
 
Senem Yavuzaslan
Salih Aydın
Gizli Kahramanlar Gurbetin Penceresinden
Sonbaharın rüzgârında hüküm süren acılarımı savuruyorum. Tembel-leşiyorum bu mevsim... Karamanlı mısın evet “Haaaa…… Konya Karaman’’ diyenlere hayır yirmi iki senedir ...
devamı >> devamı >>
 
 
 
 
İstanbul Karamanlılar Eğitim Vakfı İstanbul'da Öğrenci Olmak
Sizler için bir şiir... Bir kuş havalanır Karaman’dan koklayarak toprağını, Gurbet ateşi...
devamı>>
Üniversiteye gidecek birçok öğrencinin rüyasidir İstanbul gibi efsane olmus bir şehirde yasamak.
devamı>>